تبلیغات
(((وبلاگ تخصصی معماری))) - ضوابط و معیارهای طراحی مدرسه(1)
(((وبلاگ تخصصی معماری)))

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

ضوابط و معیارهای طراحی مدرسه(1)

https://www.sharemation.com/roshandel/nama2.JPG



معماری مدارس

هر فضای معماری، به خصوص فضای معماری مدارس، ‌باید در برابر خصوصیات جغرافیایی و اقلیمی بتواند شرایط مساعدی برای پاسخگویی به نیازهای انسانی فراهم آورد.
عوامل اقلیمی در شكلگیری فضای كالبدی مدارس همواره تاثیری قاطع و یك جانبه نداشته اند.
یكی از مهمترین عناصر فضایی یك مدرسه، ‌حجره‌های آن است كه مهمترین نقش را در تكوین شكل نهایی فضای كالبدی آن برعهده دارد. قرار گرفتن حجره ها در چهار جهت بنا، موجب تكوین سیمایی خاص گردیده است.
عناصر فضایی- كاركردی مدارس عبارتند از حجره، مدرس، ‌كتابخانه، ‌مسجد، ‌اتاقهای خادم و چراغدار و آبكش و سرویسهای بهداشتی.
خلاقیت و نوآوری معماران موجب شده است كه فضای معماری مدارس از تنوع بسیار زیادی برخوردار شود.
نحوه قرار گیری عناصر فضایی- كاركردی مدارس اغلب به این ترتیب است كه در چهار جهت پیرامون حیاط مركزی قرار گرفته ان. شكل حیاطها به صورت مستقیل كشیده یا نزدیك به مربع (با گوشه‌های قائمه یا پخ)‌ است. ورودی مدرسه در یك سوی محوری كه از وسط دو ضلع و مركز مستطیل می‌گذرد، قرار دارد. فضایی كه از سوی دیگر محور مذكور، یعنی روبروی فضای ورودی قرار می‌گرفته، به كاركردی غیر از حجره- مانند گنبد خانه و مسجد و مدرسه، مدرس، كتابخانه یا ایوانی بزرگ كه به عنوان مسجد یا مدرس مورد استفاده قرار می‌گرفت- اختصاص می‌یافته است.
به طور كلی می‌توان گفت فضای معماری مدارس همزمان با تحولی كه در معماری مساجد در دوره سلجوقیان به وقوع پیوست، دگرگون شد و به شكل چهار ایوانی درآمد.
داخل مدرسه حیاطی سرسبز با حجره ها و ایوان هایی در اطراف داشته است. جای سمینارها در ایوان‌های مدارس بوده. ایوان چه‌های جلوی حجره ها نیز محل بحث بوده است. حجره ها یا اتاق معمولا دارای یك ایوانچه و پستو بوده است، ‌كه محلی برای استراحت و مطالعه و آشپزخانه داشته است. در بیشتر مدارس ایوانچه‌های جلوی حجره‌های طبقه اول به راهرو تبدیل شده در جلوی حجره ها راهرو و در پشت آنها نیز پستوها قرار گرفته اند. استاد در مدرس درس می‌داده است. غیر از اینها، هر مدرسه یك مسجد، نمازخانه و كتابخانه‌‌ای داشته است. قدیمی ترین مدرسه، مدرسه فخریه سبزوار است. مدارس زیبای متعددی در ایران بجای مانده است. یكی از آنها مدرسه غیاثیه خرگرد است. خرگرد بین خواف و جام است. این كار توسط قوام الدین شیرازی و بعد او پسرش غیاث الدین ساخته شده است. این مدرسه به نام غیاث الدین پیر احمد خافی وزیر شاهرخ نام گذاری شده و در میان مدارس ایران در دقت و تنوع در كار و پلان و نیز تنوع در آمود، ‌كامل ترین نمونه است.

مساحت فضاهای مورد نیاز
مساحت تمامی فضاها با در نظر گرفتن ظرفیت، سرانه و تعداد آنها تعیین می‌شود.
فضاهای آموزش

جدول شماره مدارس راهنمایی گروه 1: فضاهای آموزشی














اركان عمومی فضاهای آموزشی

2-6-1- انتخاب استقرار واحد آموزشی متناسب با نیازهای آموزشی
توسعه نامنظم و بی رویه شهرها كه در چند دهه اخیر با توسعه اتفاقی واحدهای آموزشی همراه بوده است بطوری كه در بسیاری از مناطق مدارسی وجود دارند كه بیش از مقدار ظرفیت از آن استفاده گردیده است در حالی كه در بعضی از نقاط كلاسها به حد ظرفیت خود نرسیده است.
در نتیجه ساخت و ساز فضاهای آموزشی همراه با معیارهای شهرسازی نبوده و صرفا در اثر نیاز مقطعی شكل گرفته است.
2-6-2- مكانیابی فضاهای آموزشی
كاربریهای سازگار و ناسازگار

كاربری مسكونی و كاربری آموزشی:
محیط یك واحد آموزشی می‌بایست واجد تمامی نیازهای یك فضای مسكونی باشد. پس همجواری واحدهای آموزشی با كاربری مسكونی به خصوص ضروری می‌باشد.
كاربری آموزشی و كاربری فرهنگی:
كاربری فرهنگی شامل مدارس، مساجد، ‌تكایا، كتابخانه، ‌مركز فرهنگی تربیتی، موزه و گالری، ‌نمایشگاه و می‌باشد.
چنانكه از عملكرد آنها انتظار می‌رود، ‌نزدیكی نسبتا زیادی با كاربری آموزشی دارند و این دو كاربری می‌توانند به عنوان دو كاربری سازگار در كنار هم و جوار یكدیگر استقرار یابند.
كاربری آموزشی و كاربری بهداشتی:
هر چند كه كاربری بهداشتی مثل كاربری آموزشی نیازمند به فضایی آرام به دور از هر گونه آلودگیهای صوتی و هوا است، ‌از طرفی دسترسی سریع به واحدهای درمانی برای واحدهای آموزشی ضروری است. لیكن این كاربری یكی از منابع شیوع آلودگیهای میكروبی، ‌شیمیایی و حتی رادیواكتیویته است و در این صورت این دوكاربری ناسازگار شناخته شده، ‌از همجواری آنها باید احتراز كرد.
كاربری آموزشی و فضای سبز:‌
در كلیه تحقیقاتی كه در زمینه فضاهای آموزشی صورت گرفته، ‌تاكید بر ارتباط فضاهای سبز می‌باشد. هر چند فضای سبز ویژگیهای خود را دارا می‌باشد و با سیستم تقسیم بندی منطقه مسكونی، ‌محله ها یا واحد همسایگی ارتباط دارد. لیكن همجواری آنها با فضای آموزشی می‌تواند از نظر سالم سازی، ‌جلوگیری از آلودگی و انتقال آ“‌به واحد آموزشی و ایجاد چشم انداز و آرامش خط بصری كه دانش آموزان با تماشای آن فضا كسب می‌نمایند و در بهبود شرایط فراگیری بسیار موثر باشد.
كاربری آموزشی و شبكه ارتباطی حمل و نقل:
شبكه حمل و نقل منبع اصلی آلودگی صوتی و هوایی به شمار می‌رود.
لوله‌های اصلی گاز و نفت، ‌دامداریها، مرغداریها و باغ خانه ها نباید همجوار كاربری آموزشی قرار گیرند. ومكان آتش نشانی، مراكز پلیسی، كاربری فرهنگی (سینما و تئاتر)‌وجود دارد كه باید در فاصله‌های معین از واحدهای آموزشی جهت امداد رسانی و استفاده از فضاهای فرهنگی قرار گیرند.



درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : عاشق معماری

آخرین پست ها

جستجو

نظرسنجی

  • کدام مطلب را در وبلاگ می خواهید؟






نویسندگان